مصر ( 1220 - 1264 ه . ق ) نوشت و در آن ، بر لزوم برخورد سخت با وهابىها ، حمله به حجاز ، بازپس‌گيرى مكه و مدينه و تصرف دُرعيه تأكيد كرد . حامل نامه يادشده ، حيدرعلى خان شيرازى بود كه تا شكست كامل وهابىها به دست محمدعلى پاشا در مصر ماند . سپس به مكه رفت و از آنجا به ايران بازگشت . « 1 » ج ) محمد شاه ( 1250 - 1264 ه . ق ) از روابط محمد شاه با حجاز و اشراف حاكم بر آن جز سفر حج ايرانيان در برخى سال‌ها اطلاعى در دست نيست . د ) ناصرالدين شاه ( 1264 - 1313 ه . ق ) دوران طولانى سلطنت ناصرالدين شاه كه حدود نيم قرن به طول انجاميد ، از دوره‌هايى است كه دولت ايران به نسبت قبل و بعد از آن با مشكلات داخلى و خارجى كمترى روبه‌رو بود . از اين رو ، مناسبات با حجاز نيز خوب بود . در عصر قاجار ، اساس سياست عثمانى بر مبناى دوستى با ايران بود كه پايه ايجاد تسهيلات براى حج‌گزارى ايرانيان شد ؛ زيرا عثمانىها در اين دوره حساسيت عصر صفوى را نداشتند و روابط دو كشور رو به بهبود بود . هر دو دولت زير فشار روسيه بودند و هر دو نيز ضعيف بودند و بايد به هم نزديك مىشدند ، « 2 » چنان‌كه ناصرالدين شاه پس از بازگشت از اروپا با سلطان عثمانى ديدار كرد . در اين عصر ، مكاتبات بسيارى ميان دو دولت وجود دارد كه بيشتر درباره رعايت حال حجاج و لزوم برخورد با قطاع الطريق است . سرقت اموال حجاج در اين دوره ، بيشتر در قلمرو عثمانى و حدود شامات و در جاهايى مانند حلب صورت

--> ( 1 ) . ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 319 ؛ تاريخ ذوالقرنين ، صص 523 و 524 . ( 2 ) . جستارهايى در تاريخ اجتماعى ايران در عصر قاجار ، ص 141 .